Hoe co-innovatie zorg naar het volgende niveau brengt

Deel 2

Design thinking als basis voor betere zorg. Het wérkt, weet Hanneke Bakker inmiddels. Ze is bestuurder van Blijf Groep, dat de aanpak van huiselijk geweld in grote delen van Noord-Holland en Flevoland coördineert. Samen met Michiel Hoogenboom van Business Models Inc. blikt ze in 2 delen terug op anderhalf jaar intensieve samenwerking.

Lees deel 1

Michiel: “Wanneer precies ging jij bij Blijf Groep aan de slag?”

Hanneke: “Dat was in december 2017. Daarvoor heb ik bij meerdere jeugdzorginstellingen gewerkt, waaronder de laatste zeven jaar als directeur bij Altra. We krijgen bij Blijf Groep gezinnen met kinderen die thuis al langere tijd zijn blootgesteld aan geweld. Vaak gaat het om jongens en meisjes van nog geen 12 jaar, waarbij de situatie op een zeker moment echt onhoudbaar is geworden.”

Michiel: “En in de praktijk zijn het dan meestal de vrouw en kinderen die het huis verlaten en een opvangplek nodig hebben, toch?”

Hanneke: “Dat klopt. Voor de kinderen betekent dat even geen vriendjes en vriendinnetjes meer en zelfs geen school. Ze raken daardoor letterlijk in een isolement. Willen we deze kwetsbare groep de juiste hulp bieden, dan is het belangrijk dat hulpinstanties optimaal met elkaar samenwerken en zoveel mogelijk profiteren van elkaars kracht. Ik had in mijn vorige functie bij Altra al ervaren dat je voor het bereiken van zo’n doel hulp nodig hebt, het liefst van een partij die niet uit deze branche komt.”

Michiel: “Dat was het moment dat wij aan boord zijn gekomen. We hebben samen met het directieteam de strategie van Blijf Groep herijkt. Nu geloven we bij Business Model Inc. veel meer in kleinschalige experimenten dan in dikke adviesrapporten. Daarom hebben we in goed overleg met alle betrokken partijen het Oranje Huis in Amsterdam aangewezen om daar in co-creatie te innoveren.”

"Het is leuk om te zien hoeveel energie jullie losmaken bij mensen. Daardoor ontstaat er een sfeer van vertrouwen. Eindelijk gaan we iets voor elkaar krijgen wat we aldoor al van plan waren, maar ons tot op heden steeds niet lukte."

Hanneke Bakker - bestuurder Blijf Groep

In augustus 2011 opent toenmalig prinses Maxima in Alkmaar het eerste Oranje Huis van Nederland. Een plek waar huiselijk geweld op een ander manier wordt benaderd. Van alleen opvang van vrouwen en kinderen naar een integrale aanpak. Zo is er naast crisisopvang ook groepsbegeleiding waarbij de hulp zich richt op het hele gezin, inclusief de pleger van het geweld. Zo wordt gewerkt aan een oplossing voor huiselijk geweld op de lange termijn en de herhaling van generatie op generatie. Inmiddels staat er ook in Amsterdam en Almere een Oranje Huis.

Hanneke: “Een prachtig initiatief, dat Oranje Huis, waarbij we al jarenlang succesvol samenwerken met andere partijen. Zo was er al een gemeenschappelijk casuïstiek overleg opgezet tussen Altra, De Waag en Bright GGZ. Zij lossen ieder een deel van het probleem op waarmee de cliënten zitten. We wilden dit verder verdiepen door met één gezamenlijke visie vanuit de klant te innoveren om zo meer impact gaan maken.”

Michiel: “Toen we met het project begonnen, bestond er nog overlap tussen de verschillende activiteiten van de verschillende partijen. Die hebben we met elkaar inzichtelijk gemaakt. We zijn tijdens dit traject ook in gesprek gegaan met cliënten zelf. Dat heeft geleid tot het opstellen van een klantreis. Voor de betrokken partijen was dat het startpunt om te kijken hoe we die op een ander manier zouden kunnen invullen. Voor zo’n proces is het heel belangrijk dat je één gezamenlijke visie hebt: het structureel doorbreken van de cirkel van huiselijk geweld. Zo’n eenduidige visie biedt houvast, voor als het tijdens het overleg een keertje moeilijk wordt. Door in het klein te experimenteren, konden we snel resultaten laten zien aan gemeenten en andere partijen. Dat bleef niet onopgemerkt.

Hanneke: “Wanneer je jezelf anders wilt organiseren en een manier van werken moet veranderen, dan is design thinking dé manier om dat voor elkaar te krijgen. Dat heb ik tijdens dit proces opnieuw mogen ervaren. Maar iets in gang zetten is natuurlijk maar één stap, zo’n verandering waarborgen in de eigen organisatie is minimaal net zo belangrijk. Ik wil geen club die zichzelf onmisbaar maakt en hier binnen de kortste keren tien externen op de vloer heeft zitten.”

Michiel: “Wat je bij innovatietrajecten in de zorg vaak ziet gebeuren, is dat mensen starten vanuit de bestaande context en regelgeving. Vaak is er in de geboden oplossingen niet goed gekeken naar een onderliggende businesscase voor de lange termijn. Bij Blijf Groep zijn we dan ook een apart traject gestart voor het opleiden van twee interne business designers. Zij kunnen nu vanuit onze methodiek zelf nieuwe co-innovatietrajecten opstarten. De vraag van Hanneke om de aanpak in de organisatie zelf te verankeren, zien wij overigens ook bij andere klanten terugkomen.”

Hanneke: “Het is leuk om te zien hoeveel energie jullie losmaken bij mensen. Daardoor ontstaat er een sfeer van vertrouwen. Eindelijk gaan we iets voor elkaar krijgen wat we aldoor al van plan waren, maar ons tot op heden steeds niet lukte. Normaal gesproken duikt iedereen bij dit soort sessies meteen de inhoud in om te vertellen wat er allemaal niet kan, dat gevoel heb ik dit keer juist helemaal niet gehad.”

Michiel: “Ik heb in weinig branches zoveel gepassioneerde professionals aan het werk gezien. Tegelijkertijd zijn mensen zó gewend om te werken zoals ze altijd hebben gedaan, dat ze ervan overtuigd zijn geraakt dat het op een andere manier niet kan. Onze aanpak is dan ook om elke verandering als experiment te beschouwen. Liever in het klein proberen dan in één keer een heel systeem omgooien.”

Hanneke: “Ik denk dat we hiermee een basis hebben gelegd voor de toekomst. We realiseren dat we ons moeten blijven aanpassen, dat we flexibel moeten zijn om ons voortdurend opnieuw uit te vinden. De blijf-van-mijn-lijfhuizen hebben zich sinds de start midden jaren zeventig altijd gericht op slachtoffers. Ik sluit niet uit dat er een moment komt waarop we dit kunnen omdraaien. Opvang voor de daders, zodat de kinderen gewoon thuis kunnen blijven. De cliënt blijft in ieder geval centraal.”

Dit was het tweede en tevens laatste deel van de 2-delige serie over hoe Business Models Inc. de zorg helpt te vernieuwen. In deel 1 vertellen Michiel en Hanneke hoe design thinking de hulp aan tienermoeders heeft verbeterd.

Dit heeft me geïnspireerd

Ik kom graag in contact hoe we innovatie binnen mijn bedrijf kunnen organiseren.

Contact