Online platformen, 4 dingen die je moet weten

  • Business Model Innovatie
  • Design Thinking

Dé grote groeiers van de afgelopen tien jaar zijn bedrijven met een platform-businessmodel. Wordt er bij jullie in de boardroom ook hardop nagedacht over een eigen online platform? Deze checklist helpt je op weg.

 

1. Besef: niet alles is meteen een platform

De term ‘digitaal platform’ wordt tegenwoordig vaak toegepast. Té vaak, als je de pure definitie erbij pakt. Beschouw het platform in deze context als een online marktplaats waar gebruikers en de producenten van een dienst elkaar treffen. Haal je één van die klantsegmenten weg, dan is het businessmodel verbroken. Een website met veel bezoekers is dus niet meteen een platform. Net zo min als een online winkel waarop één partij iets aanbiedt.

Neem bijvoorbeeld New10, een initiatief waar kredietaanvragen op basis van een algoritme automatisch worden beoordeeld. Interessant, dat zeker, maar met ABN AMRO als enige aanbieder geen online platform. Maar stel nu dat in de toekomst iedereen op deze plek kapitaal kan aanbieden. Dat is de online winkel ineens een platform geworden.

‘Facebook heeft wel gebruikers, maar geen producenten.’

Uber, Airbnb, Tinder en Marktplaats zijn typische voorbeelden van een platform. Facebook daarentegen weer niet. De reden daarvoor is simpel: er zijn weliswaar gebruikers, maar geen producenten. Tenzij je stelt dat jij als gebruiker content produceert en Facebook daar de adverteerder aan koppelt. Alleen met die aanvliegroute is het fair om Facebook als digitaal platform te bestempelen.

 

2. Centraal staat het businessmodel

Wel eens van Lime gehoord? Als je ooit in San Francisco of Madrid bent geweest waarschijnlijk wel. Deze elektrische step is een hit in de steden waar ‘ie verkrijgbaar is. En dat is niet enkel omdat je zo makkelijk die laatste kilometer door de stad maakt, op weg naar je bestemming. Sleutel van het succes is het businessmodel.

In de oude pijplijn-gedachte zou de producent het product hebben ontwikkeld en voor een vaste prijs in de schappen van MediaMarkt hebben neergelegd. Prijs en product-features zouden centraal staan in advertenties op internet en billboards. Zeg maar: zoals de makers van de Segway het eerder hebben aangepakt (dat om die reden nooit echt succesvol is geworden).

‘In het businessmodel van Lime heten zij de Juicers.’

De bedenkers van Lime hebben het heel anders aangepakt. Je vindt de step overal in de stad, activeert ‘m met een app, rijdt naar je bestemming en zet ‘m daar weer op slot in dezelfde app. Betalen gaat per kilometer en afrekenen helemaal automatisch. Klinkt logisch toch? Maar waar is het andere klantsegment in deze case, vraag je je nu waarschijnlijk af. In het businessmodel van Lime heten zij de Juicers. Deze groep mensen drukt in de app op ‘find Limes’, neemt zo’n stepje mee naar huis en zorgt dat het ding weer wordt opgeladen. Voor een student met een vaste elektriciteitsrekening een superaantrekkelijke manier om snel iets bij te verdienen.

Ook hier weer zie je dus twee klantsegmenten. En beiden hebben zo hun eigen waardetrigger, een begrip waar we zo nog iets dieper induiken.

  • De gebruiker wil snel en goedkoop van A naar B.
  • De Juicer verdient makkelijk iets bij.

 

3. Zonder groeistrategie ben je kansloos

Wil jouw platform slagen, heb je volume nodig. Veel gebruikers, veel producenten. Dat is ook meteen de reden waarom Bolt (voorheen Taxify) het zo moeilijk heeft. Ruim een half uur moeten wachten op een taxi van deze Uber-challenger nodigt gebruikers niet echt uit om de dienst nóg een keer te gebruiken.

Klassiek is het groeiverhaal van Airbnb. De oprichters maakte destijds handig gebruik van het advertentienetwerk Craigslist. Door een slimme bot te bouwen verschenen listings op Airbnb met één druk op de knop ook op Craigslist. Daarmee liftte de startup die Airnbnb toen nog was mee op de enorme populariteit van het netwerk. Met als resultaat? Een gigantische tractie.

‘We noemen dit de piggybag-strategie.’

Het op de schouders gaan zitten van een veel grotere partij noemen we de Piggybag-strategie. Dit kun je doen door een – vanuit ethisch perspectief wellicht te betwisten – hack. Je kunt daarentegen ook gewoon aankloppen bij een grotere speler die in jouw marktsegment actief is en met elkaar de mogelijkheden voor een samenwerking verkennen.

De startup Dytter pakt het op die manier aan. Dit nieuwe platform koppelt mensen met een zorgvraag direct aan freelance zorgverleners, zonder tussenkomst van een grote aanbieder. De oprichter, een Nederlander die in de Verenigde Staten woont en zich had verbaasd over het stroperige proces om de juiste zorg te vinden voor zijn vader, werkt hierbij inmiddels nauw samen met thuiszorginstantie Cordaan. Samen recruiten ze zorgverleners voor het platform. Dytter bouwt zo aan het volume, Cordaan biedt haar eigen zorgverleners een mogelijkheid om wat extra’s bij te verdienen.

 

4. Voeg een duidelijke waarde toe

Jouw platform-businessmodel kan niet overleven zonder voldoende waardetriggers. Niet alleen voor de gebruiker, maar zeker ook voor de producent. Daar ging het zojuist al even over bij de case met Lime. We nemen dit keer Uber als voorbeeld, welke voordelen ervaren de beide klantsegmenten van het platform?

Gebruiker (taxi-klant)

  1. Snel een taxi
  2. Duidelijke prijs
  3. Geen gedoe met afrekenen

Producent (taxichauffeur)

  1. Mogelijkheid voor extra inkomen
  2. Minder lang hoeven wachten
  3. Geen gedoe met administratie

Wat opvalt aan dit rijtje? De voordelen zijn simpel en overduidelijk voor iedereen. Dat is dan ook een absolute voorwaarde voor het succes van een platform. Alleen zo krijg je namelijk voldoende adoptie. Heb je meer dan één zin nodig om een waardetrigger uit te leggen? Dan klopt er iets niet aan je propositie.

‘Oma pakte eerst geen taxi, maar nu wel een Uber.’

Als gebruiker van Uber kun je zien waar jouw taxi rijdt en wat je gaat betalen. Superduidelijk allemaal. Met als gevolg dat er vanzelf nieuwe klantsegmenten ontstaan. Oma die eerder nog geen taxi kon betalen en het allemaal wat spannend vond, pakt nu wel een Uber. Datzelfde zie je gebeuren bij de producenten. Studenten lenen de auto van pa en verdienen ‘s avonds iets bij. Een situatie die in het oude model nooit mogelijk was geweest.

Zo is het platform als een oneindig lange ketting waaraan steeds meer kralen worden geregen. We noemen dit het netwerkeffect. En het is deze exponentiële beweging die ervoor zorgt dat de waardering van platformbedrijven als Uber, Airbnb en Tinder door het dak gaat.

 

Platform bouwen

Zelf met een platform aan de slag? Stel jezelf dan in ieder geval de vraag of je een platform wilt bouwen of dat je er onderdeel van wilt zijn. Past het zijn van een platform in het DNA van het bedrijf en heb je voldoende knowhow in huis om tractie te genereren? Of is het slimmer om je aan te sluiten op een bestaand platform en daarmee je business futureproof te maken?

We helpen je graag met het vinden van het juiste antwoord, neem contact op.

Comments

Blijf op de hoogte

Lees de verhalen van onze klanten, nieuwe tools, trainingen & interessante content.