Het businessmodel van Adyen

Van Nederlandse startup tot Europese tech-reus

Hoeveel leveranciers heeft jouw bedrijf nodig voor één online betaling? Voor de meeste ondernemingen is het antwoord complex: een gatewayprovider, een acquirer (verwerkende bank), een fraudedetectiesysteem en vaak nog een betalingscoördinator om alles goed te laten samenwerken. Adyen stelde zich een eenvoudige vraag: wat als dit allemaal via één platform kan? 

Executive summary

  • Strategische relevantie: Adyen groeide van betalingsverwerker naar alles-in-één platform, met 23% omzetgroei op jaarbasis en een winstmarge van 50% in 2024.

  • Slimme bedrijfskeuzes: Door alles in eigen beheer te houden in plaats van externe partners te gebruiken, opereert Adyen in 60+ landen met eigen licenties en verhoogt hun AI-systeem het online verkooppercentage met 6%.

  • Lessen voor andere sectoren: De aanpak van “één systeem voor alles” en transparante prijsstelling biedt waardevolle inzichten voor SaaS-bedrijven, retailers, logistiek en zorginstellingen die worstelen met een wildgroei aan leveranciers.

  • Bewezen succes: Met 87% van hun inkomsten direct omgezet in liquide middelen en een beurswaarde die hun groei benadrukt, bewijst Adyen dat hun model werkt op grote schaal

    Hebben jullie nog geen duidelijke innovatie strategie? Plan een vrijblijvende call met een van onze innovatie experts, dan kijken we samen naar de mogelijkheden.

Het verborgen landschap achter één simpele betaling

Om Adyen’s innovatie te begrijpen, is een korte toelichting op het betalingslandschap nodig. Wanneer een klant in een webshop op ‘betalen’ klikt en bijvoorbeeld iDEAL kiest, speelt er veel op de achtergrond. Traditioneel maken bedrijven gebruik van aanbieders zoals Mollie of Stripe als betaalgateway, die vervolgens weer communiceren met verwerkende banken, die op hun beurt contact leggen met iDEAL of creditcardmaatschappijen. Elke schakel heeft eigen contracten, kosten en technische integraties. Bij internationale uitbreiding wordt dit nog complexer: andere betaalmethoden (zoals Bancontact in België of Sofort in Duitsland), andere regels, andere leveranciers.

Volledige controle voor klanten

Adyen doorbrak deze keten door alles zelf te doen. Ze zijn tegelijk gateway, verwerkende bank (met eigen licenties) én de technologie die direct koppelt aan betaalmethoden zoals iDEAL. Voor de klant verandert er niets – zij zien nog steeds dezelfde ‘Betaal met iDEAL’-knop. Voor de bedrijven verandert alles: één contract, één integratie, één dashboard voor alle landen en betaalmethoden.

Adyen’s verhaal biedt waardevolle lessen voor bedrijven die worstelen met leveranciersmanagement, internationale groei of platformtransformatie. De evolutie van een €90 miljoen Bibit-exit in 2004 naar een beurswaarde van €56,8 miljard in 2024 laat zien hoe Nederlandse bedrijven wereldleiders kunnen worden door strategische focus en operationele uitmuntendheid. Voor bedrijven met platformambities is Adyen’s aanpak een blauwdruk voor succes.

Inspiratie komt van buiten, innovatie van binnen. Ben jij klaar voor de stap naar groei?

Het ondernemersverhaal achter Adyen

Het begon met frustratie over hoe ingewikkeld betalingen waren. Pieter van der Does en Arnout Schuijff hadden al laten zien dat ze online betalingen begrepen. In 2004 verkochten ze hun eerste bedrijf Bibit voor €90 miljoen aan Royal Bank of Schotland. Toen Van der Does vervolgens twee jaar bij die bank werkte, viel hem op: “Zij maakten keuzes die ik nooit zou maken.”

In 2006 begonnen ze opnieuw. “Adyen” betekent “opnieuw beginnen” in het Sranantongo, precies wat ze voor ogen hadden. Hun plan was eenvoudig maar radicaal: waar andere bedrijven werkten met een lappendeken van systemen, wilde Adyen alles in één platform integreren.

Het grote verschil zat in hun keuze om zelf bank te worden. In plaats van afhankelijk te zijn van andere partijen, vroegen ze eigen bankvergunningen aan. Dit was ingewikkelder, maar gaf volledige controle. Daardoor kunnen ze nu meer dan 100 betaalmethoden in 60+ landen rechtstreeks aanbieden.



De internationale uitbreiding volgde. Na winstgevendheid in 2011 volgden kantoren in Londen, Parijs en San Francisco. In 2015 investeerden beleggers $250 miljoen (waardering $2,3 miljard). De echte doorbraak kwam in 2018 toen eBay Adyen koos als hoofdpartner en daarmee PayPal afbouwde.

De beursgang in Amsterdam op 13 juni 2018 (€240 per aandeel) was een groot succes. De koers verdubbelde op de eerste dag. Dit was een krachtig signaal van vertrouwen in Nederlandse fintech-innovatie. 

Adyen's waardepropositie

Adyen pakt het fundamenteel anders aan dan concurrenten. Waar Stripe, Square en PayPal verschillende systemen aan elkaar knopen voor betalingen, risicobeheer en verwerking, biedt Adyen alles vanuit één systeem. Onafhankelijke onderzoeksbureaus beoordelen Adyen als beste in zes categorieën. Klanten vergelijken de overstap met “van een oude Nokia naar een iPhone”.

Het pad naar succes was niet eenvoudig. Digitale-betalingen is een conservatieve sector waarin veiligheid en regelgeving centraal staan. Adyen slaagde erin door zich vanaf het begin te richten op grote bedrijven met complexe, internationale behoeften. Ze verkozen technische kwaliteit boven marketing, en bouwden langdurige relaties op met snelgroeiende bedrijven. Zo gebruikten Tesla en Uber Adyen al in hun vroege jaren.

Concrete voorbeelden.

Adobe beheert haar abonnementsmodellen met Adyen. Sportmerk On Running gebruikt hetzelfde systeem voor online én fysieke winkels. Hugo Boss koos bewust voor één partner: “We zijn geen tankstation. We zijn Hugo Boss.” Ook Lightspeed-kassa’s voor restaurants draaien op Adyen, net als kaartverkoop bij attractieparken via ROLLER. 

De alles-in-één benadering integreert online, fysieke en app-verkopen in één systeem. Hierdoor krijgen winkeliers volledig klantinzicht, kunnen consumenten flexibel schakelen tussen kanalen, wordt administratie eenvoudiger, en is fraudedetectie effectiever. Voor internationaal opererende bedrijven verdwijnt de noodzaak van verschillende leveranciers per land.

Klanten vergelijken de overstap met “van een oude Nokia naar een iPhone”

Het businessmodel

Laten we Adyen's businessmodel analyseren via hun Business Model Canvas. Door alle negen componenten in detail te bekijken, wordt duidelijk hoe hun strategie van verticale integratie en enterprise-focus zo succesvol is geworden.

Adyen's verdienmodel is simpel: ze verdienen per transactie. Hun gemiddelde tarief is 16,2 basispunten (0,162%) per betaling. Daarnaast zien we dat ze extra diensten verkopen zoals data-inzichten en financiële producten, plus het uitgeven van betaalkaarten voor bedrijven. In plaats van vaste maandtarieven te vragen, groeit hun omzet automatisch mee met het succes van hun klanten.

Het canvas toont dat hun klanten grote enterprise klanten zoals Meta, Uber, H&M, eBay en Microsoft. Ook platforms en marktplaatsen in retail, reizen en digitale diensten kiezen voor Adyen. Ze richten zich bewust op bedrijven die complexe betalingsbehoeften hebben en bereid zijn te betalen voor kwaliteit, van snelgroeiende startups tot multinationale ondernemingen.

Wat Adyen uniek maakt zijn drie kernonderdelen. Ten eerste hun zelfgebouwde technologieplatform dat alle betalingsdata samenbrengt. Ten tweede hun eigen bankvergunning waarmee ze betalingen direct kunnen verwerken. Ten derde hun enorme dataset van €1,29 biljoen aan jaarlijkse transacties, waarmee hun AI-systeem steeds slimmer wordt.

Hun waardepropositie draait om drie beloftes: één wereldwijde oplossing voor alle betaalmethoden en kanalen (geen gejongleer meer met verschillende leveranciers), data-gedreven inzichten die bedrijven helpen groeien, en hogere verkoopcijfers door AI-optimalisatie die tot 6% meer succesvolle betalingen oplevert.

In het canvas zien we ook waar de grootste kosten zitten: vooral in ontwikkeling en compliance. Adyen investeerde €150 miljoen in 2023 alleen al in onderzoek en ontwikkeling. Daarnaast hebben ze operationele kosten voor hun wereldwijde kantoren en hoge compliance-kosten om hun bankvergunningen te behouden. Deze investeringen zorgen er wel voor dat concurrenten moeilijk kunnen kopiëren wat zij doen.

AI, groei en concurrentie-druk

2024 was het jaar waarin Adyen volledig transformeerde van betalingsverwerker naar breed financieel technologieplatform. Hun nieuwe AI-systeem, getraind op jarenlange betaaldata, levert directe resultaten: 6% meer succesvolle betalingen en 86% minder handmatig fraudeonderzoek bij klanten zoals sportmerk On en Nord Security.

Sterke samenwerkingen versterken hun positie. Klarna koos Adyen als bankpartner, PayPal integreerde hun versnelde checkout, en ‘Tap to Pay’ is nu live in 15 landen. In Noord-Amerika groeiden ze met 21% ondanks zware concurrentie; in Europa en Afrika zelfs met 27%.

Toch zijn er uitdagingen. Stripe richt zich nu ook op grote bedrijven (50% van de grootste Amerikaanse bedrijven werkt met hen) en concurrenten drukken prijzen. Nieuwe fraudevormen en AI-regelgeving maken het speelveld complexer, maar ook kansrijk voor wie vooroploopt.


Een blik vooruit.

Onze blik op verdere groei van Adyen: breid de dienstverlening bij bestaande klanten uit, optimaliseer AI voor branche-specifieke behoeften, en onderzoek aanvullende financiële diensten die passen bij het platformmodel. De benoeming van een nieuwe CTO, Tom Adams, benadrukt hun blijvende technologie-focus. 

Drie lessen voor innovators

Les 1.

Integreer, knoop niet aan elkaar: Adyen laat zien dat klanten bereid zijn te betalen voor eenvoud en consolidatie. SaaS-bedrijven kunnen hiervan leren door meer functionaliteiten zelf aan te bieden, in plaats van talloze integraties.

Les 2.

Ken de regels: Adyen’s bankvergunningen in 60+ landen zijn moeilijk te kopiëren. Hoewel, in sectoren zoals zorg, energie en logistiek biedt diepgaande kennis van regelgeving een duurzaam concurrentievoordeel door voordeel te halen uit onbenutte kansen.

Les 3.

Begin bij (grote) veeleisende klanten: Door zich te richten op complexe, internationale bedrijven, bouwde Adyen een winstgevend fundament. B2B-bedrijven kunnen hiervan leren door zich te richten op klanten die bereid zijn meer te betalen voor geïntegreerde totaaloplossingen.

Deze drie lessen zijn niet beperkt tot betalingen... Ze gelden voor vrijwel elke branche die te maken heeft met complexe partnerschappen en fragmentatie van aanbod. Sectoren die kunnen leren van Adyen's aanpak zijn retail (verkoopintegratie), software (ingebouwde betalingen), logistiek (volledig overzicht), zorg (veilig databeheer) en energie (regulatoire expertise). De kracht zit in het herkennen of jouw branche gebaat is bij het samenbrengen van losse onderdelen tot één geheel.

Adyen's formule, langetermijndenken, snelheid en samenwerking, is toepasbaar op elk bedrijf dat een platform wil bouwen.

Conclusie

Adyen bewijst hoe (Nederlandse) bedrijven wereldleiders kunnen worden door strategische focus, technische kwaliteit en het juist inspelen op de uitdagingen van hun klanten. Hun reis van startup naar platform ter waarde van €56,8 miljard biedt concrete lessen voor elke executive geïnteresseerd in businessmodel innovatie.

Klaar om uw bedrijfsmodel te innoveren? Neem contact op met Business Models Inc. voor strategische begeleiding bij het bouwen van platforms, internationale groei en het creëren van concurrentievoordelen.